Podatek VAT wynosi 4% podczas nabywania pierwszej nieruchomości.

Podatek VAT w wysokości 4% przy nabyciu pierwszego domu: na czym polega i kiedy można skorzystać z ulgi?

Dla niektórych typów nieruchomości istnieje możliwość skorzystania z 4% podatku VAT przy zakupie pierwszego domu. Warunki te są zarówno subiektywne, jak i obiektywne i należy je spełnić.

Kiedy można skorzystać z 4% podatku VAT przy zakupie pierwszego domu i jakie warunki trzeba spełnić, aby skorzystać z tej ulgi? Te pytania często zadają sobie osoby planujące zakup nieruchomości na swoje główne miejsce zamieszkania, zwłaszcza jeśli transakcja jest zawierana z podmiotem płacącym podatek VAT, np. z firmą budowlaną.

Zazwyczaj przy zakupie nieruchomości od firmy podlegającej podatkowi VAT (a nie od osoby fizycznej) trzeba również uiścić podatek od wartości dodanej (VAT), który zazwyczaj wynosi od 10% do 22% wartości nieruchomości. Jednakże, jeśli spełnione zostaną określone warunki – np. zakup mieszkania nieklasyfikowanego jako luksusowy oraz przeprowadzka do nowego mieszkania – można skorzystać z obniżonej stawki VAT do 4%. Ta ulga stanowi dodatek do innych już dostępnych korzyści związanych z nabyciem pierwszego domu, takich jak obniżone opłaty rejestracyjne. Jeśli warunki zostaną spełnione, korzyści te można uzyskać wielokrotnie.

Na czym polega 4% VAT przy pierwszym domu?

Jak już wspomniano, nabycie pierwszego domu nie zawsze odbywa się między osobami prywatnymi. Często nieruchomość kupuje się od firmy podlegającej opodatkowaniu VAT, np. przy zakupie nowego domu bezpośrednio od dewelopera. W takich przypadkach nabywca zobowiązany jest do zapłacenia, oprócz standardowych opłat rejestracyjnych, katastralnych i hipotecznych, także podatku VAT. Bez korzyści ten podatek może wynosić od 10% do 22% wartości nieruchomości.

Jak wyjaśniono w poradniku dotyczącym nabycia pierwszego domu wydanym przez Urząd Skarbowy, po spełnieniu określonych warunków można skorzystać ze zwolnienia dotyczącego pierwszego domu, obejmującego obniżoną stawkę podatku VAT wynoszącą 4%. To świadczenie zostało wprowadzone po raz pierwszy ustawą finansową z 1991 roku i uwzględnione w tekście ustawy o podatku VAT. Później zostało to kilkakrotnie potwierdzone i nadal jest obowiązujące. Obniżona stawka dotyczy również rozbudowy istniejących budynków lub ukończenia nowych projektów. Jakie jednak warunki trzeba spełnić, aby skorzystać z tej ulgi?

Subiektywne wymagania związane z uzyskaniem 4% podatku VAT przy pierwszym domu

Aby móc skorzystać z 4% podatku VAT, trzeba spełnić szereg subiektywnych wymagań wobec nabywcy. W szczególności konieczne jest:

być osobą fizyczną, bo świadczenie nie dotyczy osób prawnych, np. firm;
być rezydentem gminy, w której znajduje się nieruchomość lub zameldować się tam w ciągu 18 miesięcy od daty nabycia;
nie być właścicielem innej nieruchomości, która jest już wykorzystywana jako pierwszy dom;
nie być właścicielem ani nie mieć praw do innych nieruchomości, które były już wykorzystywane jako pierwszy dom z korzyściami z Urzędu Skarbowego. Istnieją jednak wyjątki, np. jeśli pierwszy dom zostanie sprzedany w ciągu 12 miesięcy od nabycia nowej nieruchomości lub jeśli istniejąca nieruchomość nie nadaje się do zamieszkania.

Warto także zaznaczyć, że 4% podatek VAT dla osób do 36 roku życia, przy spełnieniu wymogów prawnych, może skutkować ulgą podatkową równą stawce podatku VAT zapłaconej przy nabyciu nieruchomości.

Obiektywne wymagania związane z uzyskaniem 4% podatku VAT przy pierwszym domu

Oprócz wymogów subiektywnych istnieją także obiektywne kryteria uzyskania 4% podatku VAT przy nabyciu pierwszego domu. W tym przypadku mówimy o cechach majątku, które muszą być spełnione, aby świadczenie było ważne. Wśród tych warunków są:

rodzaj nieruchomości, która musi być zarejestrowana w katastrze jako mieszkalna;
przeznaczenie nieruchomości musi być wyłącznie mieszkalne, a nie komercyjne. Nie obejmuje to nieruchomości przeznaczonych na biura, sklepy, magazyny itp.;
charakterystyka nieruchomości: nie może być elitarna (wille, zamki), czyli nie może należeć do kategorii A/1, A/8 i A/9.

Oczywiście nieruchomość musi znajdować się we Włoszech i spełniać krajowe oraz lokalne przepisy dotyczące mieszkalności, bezpieczeństwa i użyteczności.

Kategorie nieruchomości objętych stawką 4% VAT

Dla wygody, po wykluczeniu rodzajów nieruchomości niekwalifikujących się do ulg, podajemy także akceptowane kategorie mieszkań objętych 4% stawką VAT:

A/2: standardowe mieszkanie o charakterystyce odpowiadającej wymaganiom rynkowym dla budynków mieszkalnych;
A/3: ekonomiczne mieszkanie z podstawowymi mediów;
A/4: Domy mieszkalne budowane według przestarzałych standardów;
A/5: popularna zabudowa z minimalnym wyposażeniem medialnym i sanitarnym;
A/6: wiejskie domy przeznaczone na działalność rolniczą;
A/7: małe wille z terenami zewnętrznymi do użytku osobistego;
A/11: budynki mieszkalne typowe dla niektórych regionów.

Kiedy obowiązuje 4% VAT w budownictwie?

Warto zauważyć, że ulgi w podatku VAT w wysokości 4% obowiązują nie tylko przy nabyciu nieruchomości, ale także przy budowie nowych budynków lub rozbudowie istniejących. W branży budowlanej można korzystać z:

VAT 4% na prace remontowe, np. zakup materiałów do remontu pierwszego domu;
VAT 4% na budowę nowego pierwszego domu, jeśli spełnia on wymogi katastralne i nie należy do kategorii A/1, A/8 i A/9;
VAT 4% na zakup istotnych elementów do remontu pierwszego domu, takich jak okna zewnętrzne, windy i inne podobne elementy.

Jak ubiegać się o zwrot 4% VAT na pierwsze mieszkanie?

Aby skorzystać ze zwolnienia z 4% podatku VAT na swoje pierwsze mieszkanie, po spełnieniu powyższych warunków, trzeba przygotować odpowiednie dokumenty. Korzystanie z obniżonej stawki VAT nie następuje automatycznie i należy złożyć wniosek. W tym celu należy podać:

kopia dokumentu tożsamości nabywcy i numeru podatkowego;
wypełniony formularz, aby uzyskać obniżoną stawkę VAT 4% na nowe budynki i przekazać go firmie wykonującej prace;
kopia pozwolenia na budowę lub, w przypadku nowych budynków lub remontów, stosowne zawiadomienie o rozpoczęciu prac (SCIA lub DIA).

Przydatne jest również dołączenie kopii aktu notarialnego, dowodu zapłaty za nabycie lub prace remontowe oraz oświadczenia potwierdzającego spełnienie wymogów podmiotowych i przedmiotowych. Zebrane dokumenty należy przekazać pośrednikom w obrocie nieruchomościami lub firmom, które przeprowadziły transakcję lub wykonały prace.